Als foodie op reis in Iran

Iran. Zeggen dat het land een negatief imago heeft, is een understatement. Maar dat het een absolute topper is als reisbestemming, kan ik nu ook volmondig bevestigen.

In de zomer van 2014 trokken we samen met een bevriend koppel voor 3 weken door Iran, voor wat toch wel één van onze zotste reizen zou worden (op deze uitzondering na).
We ontmoetten er ongelooflijk open en gastvrije, hartelijke mensen, bezochten gigantisch veel moskeeën met duizelingwekkende mozaïeken, prachtige tuinen, en doorkruisten woestijnen met zandduinen zo ver het oog reikt. En natuurlijk: we proefden van een fantastische, kruidige keuken.

In een reeks van 3 blog posts heb ik het over wat Iran te bieden heeft aan restaurants en theehuisjes, in een volgend artikel heb ik het over de talrijke non-alcoholische dranken die je er kan proeven en starten doe ik met wat achtergrond over de Perzische keuken en hoe er als vegetariër te overleven.

de Perzische keuken

Eerst en vooral: ‘Iran’ is een relatief nieuwe (80 jaar jong) benaming voor Perzië. Sommige dingen worden nu ‘Iraans’ genoemd, andere ‘Perzisch’. Als het over de traditionele keuken gaat, spreekt men meestal over de ‘Perzische’ keuken.

Iraniërs eten op een tapijt op de grond en zijn zot van picknicken. Rond etenstijd trekken ze massaal naar parken, graskanten en zelfs ronde punten om daar hun – Perzisch, jawel – tapijt uit te rollen, een vuurtje aan te steken en lekkers klaar te maken.
Op het menu staan vooral stoofpotjes, meestal gepaard met een fris slaatje, yoghurt en bergen rijst. De rijst wordt vaak op smaak gebracht met saffraan en/of berberisbessen – een heel lekker zurig rood besje. Ook populair zijn de eeuwig terugkerende kebabs, die er in alle mogelijke vormen en maten zijn (maar naar verluidt allemaal hetzelfde smaken).
Enkele belangrijke ingrediënten van de Perzische keuken zijn granaatappels, aubergines, verse en gedroogde limoenen, Thaïs basilicum, pistachenootjes en watermeloen. Pistachenootjes vind je er trouwens niet alleen zoals wij ze kennen (geroosterd en gezouten), maar ook vers. Ze hebben rondom hun schelpje nog een paars-groen vliesje. Het nootje zelf is iets ‘sappiger’ dan we kennen. Een beetje te vergelijken met verse hazelnoten vs. gedroogde hazelnoten, misschien.

Verse pistachenootjes

Onze Lonely Planet verzekerde ons dat de Iraanse keuken méér is dan wat je voorgeschoteld krijgt op restaurant, en effectief: toen we out of the blue werden uitgenodigd bij Mohammed’s Iraanse familie thuis, of toen onze gidsen tijdens de expeditie door de woestijn voor ons kookten, proefden we eten van een ander niveau dan het doorsnee ‘traditional restaurant’.

15054876652_578ac295f5_k

Kruiden en specerijen

Een wandeling door een bazaar in één van de steden in Iran is niet compleet zonder een bezoek aan de steeg met de kruidenwinkels. Niet moeilijk om te vinden: ga gewoon op de geur af.

Perzische gerechten zijn zelden pikant, maar wel lekker gekruid met saffraan, kardemom, kaneel en/of koriander. Baharat is een kruidenmengeling die gepresenteerd wordt op een ‘bergje’.

Screen Shot 2015-01-07 at 20.23.01

Verse kruiden (‘sabzi‘) worden rijkelijk gebruikt in de Perzische keuken. Waar ze bij ons meestal worden gebruikt als finishing touch, en in eerder kleinere getale, spelen kruiden in Iraanse slaatjes een hoofdrol. Vooral Thaïs of zoete basilicum maakt van een gewoon slaatje een topper.

Do you like … bademjan? Vegetarisch overleven in iran

Een vegetariër in Iran is al even exotisch als een kameel op Antarctica. Enkel de hoofdstad Teheran, waar er een hele scene is, en vegetarische schotels wijdverspreid, is een uitzondering. Desalniettemin hebben we doorgaans heel lekker gegeten, mede dankzij ons Farsi Phrasebook (“mishe bedune gusht e in o be man bedin” – kan ik dit zonder vlees krijgen) en een grote voorliefde voor bademjan – aubergine, dé nationale groente bij uitstek.

Eén van de weinige traditionele vegetarische gerechten is kashk-e-bademjan, een stoofpotje gemaakt van aubergine, knoflook, kruiden en yoghurt er bij of eronder gemengd – tot mijn grote spijt echter vaak geitenyoghurt. Echt geen geiten-fan!

Dit wordt geserveerd met een berg rijst, op smaak gebracht met saffraan – de wijdverspreide en geliefde specerij – of berberisbessen; en slaatjes, doorgaans bestaande uit tomaat, komkommer en ajuin.

15063347131_bdabfe8ec9_k

kashk-e-bademjan

Om te eindigen, nog het recept van kashk-e-bademjan. Met dit lekker voorgerecht of een klein hoofdgerecht (geserveerd met brood) haal je de smaken van Iran in huis. Eén ding is zeker: zorg er voor dat je lief er ook van eet. Er zit een massale hoeveelheid knoflook in!

Kashk-e-bademjan

Nodig (voor twee personen)
  • 2 grote aubergines
  • 2 grote ajuinen, gehalveerd en in fijne ringetjes gesneden
  • 7 knoflookteentjes (of 4 grote)
  • ½ tl kurkuma
  • enkele saffraandraadjes, 10 minuten geweekt in een bodempje heet water
  • 1 eetlepel gehakte verse munt
  • zout & peper
  • olijfolie
  • yoghurt
Bereiding
  1. Maak met een mes enkele insnijdingen in de aubergines. Doe 30 minuten in een op 180°C voorverwarmde oven. Haal er uit en laat wat afkoelen.
  2. Doe het topje van de aubergine en pel/trek met een mes de schil er af. Knijp boven een kom het meeste sap er uit, bewaar dit.
  3. Snij de aubergines in stukjes.
  4. Verhit olijfolie in een pan, en bak de ajuin goudbruin. Voeg na een vijftal minuten de kurkuma toe en bak al roerend even mee. Doe er dan de knoflook bij en stoof nog vijf minuten. Hou een paar lepels van het ajuin-knoflookmengsel apart om te garneren.
  5. Doe er de aubergineblokjes bij, twee theelepels van het saffraanwater en zout en peper. Laat nog een kwartier verder stoven. Voeg eventueel wat van het auberginevocht, dat je hebt opzij gehouden, toe als het te droog wordt.
  6. Voeg op het einde nog de fijngesneden munt toe.
  7. Verdeel het auberginemengsel over twee kommetjes of borden, doe er een dot yoghurt naast en garneer met het achtergehouden ajuin-knoflookmengsel.

Naar: turmericsaffron.blogspot.be

Met dank aan Lieselot & Joost en Jurriaan voor de foto’s en vooral, voor het meespringen in dit avontuur, om het klankbord te zijn voor hoofddoekfrustraties, en natuurlijk … voor de vele gezellige etentjes en picknicks daar!

Dank ook aan Mohammed en zijn immens gastvrije familie; Ali, Babak en Amir voor de geweldige woestijnavonturen, Ali in Kashan, Ahmad & Didar in Shiraz, en al hun landgenoten die Iran zo mooi maken.

10600494_10152619207669836_8112795821259715509_n

3 Reacties

Reageren